Energieverbruik op de kortste en langste dag van het jaar

Daglengte en zonuren

Wist je dat het verschil in daglicht tussen zomer en winter invloed heeft op ons energieverbruik? Tijdens de donkere wintermaanden zijn we vaker binnen, gebruiken we eerder verlichting en wordt er doorgaans meer energie verbruikt. In de zomer is het langer licht, waardoor minder kunstmatige verlichting nodig kan zijn. Maar wat betekent dit voor je energieverbruik en de opbrengst van zonnepanelen?

De lengte van de dag wordt bepaald door de stand van de aarde ten opzichte van de zon. In de winter draait het noordelijk halfrond verder van de zon af, waardoor we minder daglicht ontvangen. In de zomer gebeurt het tegenovergestelde en blijft het langer licht.

.Hoe lang is de kortste dag van het jaar?

Op de kortste dag van het jaar (21 december) komt de zon in Nederland pas rond 8:45 uur op en gaat deze al rond 16:30 uur weer onder. Op de kortste dag van het jaar hebben we dus zo’n 7,5 uur daglicht.

Hoe lang is de langste dag van het jaar?

Op de langste dag van het jaar (21 juni) kunnen we rekenen op zo’n 16,5 uur daglicht. De zon komt dan rond 5:30 uur op en gaat pas na 22:00 uur onder.

Zonuren per maand

Het verschil tussen de kortste en langste dag is groot. Ook het aantal zonuren verschilt gedurende het jaar aanzienlijk. Daardoor verandert niet alleen de hoeveelheid daglicht, maar ook de potentiële opbrengst van zonnepanelen. Hieronder zie je het gemiddelde aantal zonuren per maand in Nederland:

Zoals uit de maandcijfers blijkt, zijn mei, juni en juli gemiddeld de zonnigste maanden van het jaar. In november en december ligt het aantal zonuren doorgaans het laagst. Hierdoor kan de opbrengst van zonnepanelen per seizoen sterk verschillen. Lees ook: Wanneer zijn zonnepanelen rendabel?

Daglicht vs stroomverbruik

Het gebrek aan daglicht betekent simpelweg dat we meer kunstlicht nodig hebben. Waar je in juni misschien tot 22:30 uur zonder verlichting kunt, heb je in december al rond 16:30 uur lampen aan.

Slim omgaan met energie 

Slimme thermostaten, bewegingssensoren voor verlichting en energiezuinige apparaten kunnen helpen om het energieverbruik te beperken. Hoe groot dat effect is, verschilt per huishouden en hangt onder andere af van het gebruik, de woning en de instellingen van apparatuur.

Bespaartips voor in de winter

• Stel je thermostaat slim in: Een lagere temperatuur kan helpen om het gasverbruik te beperken.
• Gebruik LED-verlichting. Deze verbruikt doorgaans minder elektriciteit dan traditionele gloeilampen.
• Zorg voor goede isolatie, bijvoorbeeld met tochtstrips, radiatorfolie en gordijnen.
• Gebruik tijdschakelaars of slimme stekkers om onnodig energieverbruik te voorkomen.

• Laat overdag zoveel mogelijk natuurlijk daglicht binnen om optimaal gebruik te maken van beschikbare warmte en licht.

Zijn zonnepanelen in de winter nog wel rendabel?

Ja. Hoewel de opbrengst in de winter lager ligt dan in de zomer, blijven zonnepanelen ook op bewolkte dagen elektriciteit opwekken. Veel installaties realiseren een groot deel van hun jaaropbrengst in de lente- en zomermaanden. Daardoor kan de lagere winteropbrengst gedurende het jaar gedeeltelijk worden gecompenseerd.Lees meer over de opbrengst van zonnepanelen per maand.

Specifieke opbrengst

Hoewel exacte opbrengst van zonnepanelen altijd afhankelijk is van de verschillende factoren (type zonnepaneel, aantal zonnepanelen, sterkte van de zon, bewolking etc.). Kunnen we wel een richtlijn geven van de specifieke opbrengst op de kortste en langste dag van het jaar:

• 21 juni: tot zo’n 6,5 kWh per dag.
• 21 december: zo’n 0,5 - 1,2 kWh per dag.

Wil je weten wat zonnepanelen in jouw situatie kunnen opleveren? Dan is het belangrijk om te kijken naar de kenmerken van jouw woning en installatie. Lees ook:

Wat leveren zonnepanelen op?

Opbrengst zonnepanelen in de winter.

De energiecijfers op tafel

Volgens cijfers van het CBS ligt het gemiddelde elektriciteitsverbruik van een Nederlands huishouden rond de 2.500 kWh per jaar(cijfers CBS 2023). Het werkelijke verbruik verschilt per huishouden en hangt onder meer af van de grootte van de woning, het aantal bewoners en het gebruik van elektrische apparaten.

Wanneer gekeken wordt naar een gemiddelde maandverdeling van het elektriciteitsverbruik, is zichtbaar dat het verbruik in de wintermaanden doorgaans hoger ligt dan in de zomermaanden.

In december en januari ligt het verbruik ruim 60% hoger dan in juni. Dit verschil wordt deels veroorzaakt door verwarming, verlichting en gedrag tijdens de wintermaanden.

Tegelijkertijd laat de stroomopwekking van zonnepanelen het omgekeerde beeld zien. De meeste stroom wordt opgewekt in mei, juni en juli.