Prijsplafond energie: Wat betekent dit voor mij?

In 2023 gold in Nederland een tijdelijk prijsplafond voor energie om huishoudens te beschermen tegen hoge energiekosten. Deze regeling is inmiddels beëindigd, waardoor energietarieven sinds 2024 weer volledig worden bepaald door de energiemarkt. Dat betekent dat factoren zoals vraag en aanbod, geopolitieke ontwikkelingen en weersomstandigheden opnieuw directe invloed hebben op de prijs van stroom en gas.

Waarom werd het prijsplafond ingesteld?

Door de oorlog tussen Oekraïne en Rusland stegen de energieprijzen in 2022 en 2023 sterk. Vanwege de oorlog is een beperkte gastoevoer naar Europa ontstaan, wat ervoor heeft gezorgd dat we kampten met energietekorten. Ook was er een groot lek ontstaan in de pijpleiding die normaal gesproken gas levert aan Europa, waardoor ook deze gasbron een stuk minder leverde dan normaal.

In deze periode boden veel energieleveranciers tijdelijk geen vaste energiecontracten aan, vanwege de onvoorspelbaarheid van de energiemarkt. Hierdoor waren huishoudens vaker aangewezen op variabele contracten, met het risico op stijgende energietarieven. Om de impact van deze hoge kosten te beperken, stelde de overheid in 2023 een tijdelijk energie prijsplafond in.

Wat is een prijsplafond voor energie?

Het prijsplafond werd op 1 januari 2023 ingevoerd om huishoudens tijdelijk te ondersteunen bij de hoge energiekosten. Dit hield in dat er een maximumtarief werd vastgesteld voor een deel van het energieverbruik. In 2023 gold een limiet van €0,40 per kWh stroom en €1,45 per m3 gas.

Deze tarieven golden tot een maximaal verbruik van 2.900 kWh stroom en 1.200 m3 gas. Verbruikte je meer dan deze hoeveelheden, dan betaalde je voor het resterende deel de geldende marktprijs. Bij een lager verbruik betaalde je alleen het vastgestelde plafondtarief. Huishoudens met een vast contract tegen lagere tarieven bleven het afgesproken tarief betalen.

Het prijsplafond gold in 2023 voor alle huishoudens en bedrijven met een kleinverbruikaansluiting en was alleen van toepassing wanneer het energietarief hoger lag dan het maximumtarief. Voor stadswarmte gold in dat jaar een maximumtarief van €47,38 per gigajoule tot een verbruik van maximaal 37 GJ per jaar (bron: Rijksoverheid).

Tijdens het energie plafond in 2023 konden huishoudens hun verbruik actief monitoren om binnen de vastgestelde grenzen te blijven. Inmiddels is deze tijdelijke maatregel beëindigd en worden energietarieven weer volledig bepaald door de markt.

Juist daarom is inzicht in je energieverbruik vandaag de dag ontzettend belangrijk. Met de ENGIE-app krijg je eenvoudig inzicht in hoeveel stroom en gas je verbruikt. Zo zie je in een oogopslag hoe jouw energieverbruik zich ontwikkelt en waar je eventueel kunt besparen.

Waren er ook aanvullende maatregelen?

Naast het energie prijsplafond nam de overheid in 2022 en 2023 verschillende maatregelen om huishoudens te ondersteunen bij stijgende energiekosten. Zo konden mensen met een lager inkomen in die periode aanspraak maken op een eenmalige energietoeslag via hun gemeente.

Ook werden gemeenten financieel ondersteund om inwoners te helpen met energiebesparende maatregelen. Dit kon bijvoorbeeld in de vorm van energieadvies, kortingsvouchers of energiebesparende producten zoals tochtstrips of radiatorfolie.

Deze maatregelen maakten deel uit van een breder pakket om huishoudens te ondersteunen tijdens de energiecrisis.

Wie profiteerden er niet van het prijsplafond?

Hoewel het prijsplafond energie voor veel Nederlanders verlichting bood, viel niet iedereen onder deze regeling. Hieronder leggen we uit welke typen huishoudens er minder of niet van deze regeling konden profiteren.

Slecht geïsoleerde huizen

Huishoudens in slecht geïsoleerde woningen kwamen tijdens de looptijd van het prijsplafond sneller boven de vastgestelde verbruiksgrenzen uit. Voor een deel boven deze grenzen gold de marktprijs, waardoor zij alsnog te maken kregen met hogere energiekosten. Ook mensen met een beperking of ziekte hebben vaak hogere stroomkosten. Zij hebben bijvoorbeeld hulpmiddelen als een traplift of een elektrische deur. Verder hebben reumapatiënten de verwarming vaak een stuk hoger staan, omdat de kou de klachten verergert.

Meerdere huishoudens met één aansluiting

Huishoudens die een gas- en elektriciteitsaansluiting deelden, zoals in appartementencomplexen of gesplitste woningen, konden tijdens het prijsplafond sneller boven de verbruiksgrenzen uitkomen. Hierdoor gold voor een groter deel van het verbruik de marktprijs.

Verhuurders van studentenkamers

Dit gold ook voor woningen waarin meerdere bewoners gebruik maakten van een aansluiting, zoals studentenkamers. In deze situaties werd het gezamenlijke energieverbruik opgeteld, waardoor het plafond sneller werd bereikt.

Deze verschillen in verbruik en woonsituatie maakten duidelijk dat het effect van het prijsplafond per huishouden kon variëren.

Wat kan ik zelf doen?

Nu het energie prijsplafond is beëindigd, is het belangrijker geworden om zelf grip te houden op je energieverbruik. Gelukkig zijn er verschillende manieren om eenvoudig energie te besparen in huis.

Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van tochtstrips, radiatorfolie, LED-verlichting of een waterbesparende douchekop. Ook kleine aanpassingen, zoals de verwarming een graad lager zetten, kunnen op jaarbasis al verschil maken.

Huiseigenaren kunnen daarnaast investeren in grotere energiebesparende maatregelen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp. Wil je meer weten over deze energiebesparende maatregelen? Neem dan vrijblijvend contact op en onze experts voorzien je graag van een passend advies.