Op het elektriciteitsnet kunnen momenten ontstaan waarop productie en verbruik van elektriciteit niet goed op elkaar aansluiten. We zijn allemaal afhankelijk van een stabiel en betrouwbaar elektriciteitsnet. Daarom is het belangrijk dat elektriciteit zo goed mogelijk wordt afgestemd op de vraag van dat moment.
In dit artikel leggen we uit wat onbalans op het elektriciteitsnet is, hoe deze situatie kan ontstaan en welke oplossingen kunnen bijdragen aan een betere afstemming tussen productie en verbruik van elektriciteit.
Wat is onbalans op het elektriciteitsnet?
Onbalans op het elektriciteitsnet ontstaat wanneer de hoeveelheid elektriciteit die wordt geproduceerd niet goed aansluit op de hoeveelheid elektriciteit die op dat moment wordt verbruikt. Dit kan leiden tot een tekort of een overschot aan elektriciteit.
Elektriciteit wordt op grote schaal nog maar beperkt opgeslagen. Daardoor moet op veel momenten elektriciteit worden opgewekt wanneer deze nodig is. Bij een hoge vraag naar stroom kan een tekort ontstaan. Er kunnen ook momenten zijn waarop veel elektriciteit uit wind- en zonne-energie beschikbaar is, terwijl de vraag naar stroom lager is. In dat geval kan een overschot ontstaan.
Zowel tekorten als overschotten vragen om maatregelen om het elektriciteitssysteem stabiel te houden.
Wat zijn de gevolgen?
Een goede afstemming tussen productie en verbruik is belangrijk voor een betrouwbaar elektriciteitssysteem. In Nederland bewaakt TenneT de systeembalans van het landelijke elektriciteitsnet.
Wanneer er minder elektriciteit beschikbaar is dan wordt gevraagd, moeten aanvullende maatregelen worden genomen om het net stabiel te houden. Hiervoor wordt onder andere gebruikgemaakt van de onbalansmarkt. Op deze markt kunnen prijzen sterk verschillen per onbalansperiode.
Ook een overschot aan elektriciteit kan uitdagingen met zich meebrengen. Wanneer er meer elektriciteit wordt geproduceerd dan nodig is, kan dit lokaal leiden tot extra belasting van delen van het elektriciteitsnet. Netbeheerders en marktpartijen gebruiken verschillende maatregelen om het elektriciteitssysteem veilig en betrouwbaar te houden.
Meer onbalans door de energietransitie
Nederland werkt aan een energiesysteem met steeds meer elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, zoals zon en wind. Deze ontwikkeling draagt bij aan het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen.
Tegelijkertijd zijn de productie van zonne- en windenergie en het elektriciteitsverbruik niet altijd eenvoudig te voorspellen. Daardoor wordt een goede afstemming tussen vraag en aanbod steeds belangrijker. Flexibele oplossingen, zoals vraagsturing, energieopslag en slimme aansturing van apparaten, kunnen helpen om productie en verbruik beter op elkaar af te stemmen.
Hoe kunnen we onbalans tegengaan?
Een stabiel elektriciteitssysteem vraagt om een goede afstemming tussen productie en verbruik. Er zijn verschillende manieren waarop consumenten en bedrijven hieraan kunnen bijdragen. Het direct gebruiken van zelf opgewekte elektriciteit kan ervoor zorgen dat minder elektriciteit van het net hoeft te worden afgenomen of aan het net wordt teruggeleverd. Ook kan het helpen om elektriciteitsverbruik te verschuiven naar momenten waarop veel elektriciteit beschikbaar is. Het effect hiervan verschilt per situatie, locatie en moment. Daarnaast kunnen energieopslag en slimme energietoepassingen bijdragen aan een flexibeler energiesysteem.
ENGIE heeft de ambitie om uiterlijk in 2045 een Net Zero Carbon-doelstelling te realiseren voor de gehele waardeketen. Deze ambitie richt zich op het sterk verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het aanpakken van resterende emissies.
Daarom investeren we onder meer in hernieuwbare energie, energieopslag, flexibiliteitsoplossingen en andere technologieën die kunnen bijdragen aan een toekomstbestendig energiesysteem. Ook consumenten en bedrijven kunnen hieraan bijdragen door bewuste keuzes te maken in hun energieverbruik en gebruik te maken van beschikbare flexibiliteitsoplossingen.
