Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht, bodem of het grondwater naar de woning te verplaatsen. Onder geschikte omstandigheden kan een warmtepomp daardoor meer warmte leveren dan de hoeveelheid elektriciteit die het systeem gebruikt. Hoe efficiënt de warmtepomp in de praktijk werkt, hangt af van het type warmtepomp, de woning, de installatie en het gebruik.
De prestaties van een warmtepomp worden vaak uitgedrukt met de COP en SCOP. De COP geeft de prestatie onder bepaalde meetomstandigheden weer. De SCOP geeft een gemiddelde over een verwarmingsseizoen. Op deze pagina leggen we uit wat deze waarden betekenen en welke factoren invloed hebben op het energieverbruik.
Is jouw woning geschikt voor een warmtepomp?
Een warmtepomp haalt warmte uit een bron, zoals de buitenlucht, de bodem of het grondwater. Het systeem gebruikt elektriciteit om deze warmte op een bruikbare temperatuur te brengen voor ruimteverwarming en, afhankelijk van het type systeem, voor warm tapwater.
Niet iedere warmtepomp past bij iedere woning. Onder meer de isolatie, ventilatie, beschikbare ruimte, benodigde watertemperatuur en aanwezige radiatoren of vloerverwarming bepalen welk systeem geschikt kan zijn. Met de WarmtepompCheck krijg je een eerste indicatie. Voor een definitieve keuze is een beoordeling van de woning en installatie nodig.
COP staat voor Coefficient of Performance. De COP geeft de verhouding weer tussen de warmte die een warmtepomp afgeeft en de elektriciteit die het systeem daarvoor gebruikt. Een hogere COP betekent dat de warmtepomp onder de gemeten omstandigheden meer warmte levert per gebruikte kWh elektriciteit.
De formule is:
Geleverde warmte in kWh ÷ elektriciteitsverbruik in kWh = COP
Een COP van 4 betekent bijvoorbeeld dat de warmtepomp onder de aangegeven meetomstandigheden 4 kWh warmte afgeeft bij een elektriciteitsverbruik van 1 kWh. De overige warmte haalt het systeem uit de omgeving.
Een COP is altijd gekoppeld aan bepaalde omstandigheden, zoals de temperatuur van de warmtebron en de temperatuur van het water dat naar het verwarmingssysteem gaat. De COP uit een productspecificatie is daarom niet automatisch gelijk aan de prestatie in een specifieke woning.
Het is ook niet juist om een COP rechtstreeks te vergelijken met het rendementspercentage van een cv-ketel. Een warmtepomp verplaatst omgevingswarmte met elektriciteit, terwijl een cv-ketel warmte produceert door aardgas te verbranden. Daardoor worden de prestaties op een andere manier uitgedrukt.
SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance. De SCOP geeft de gemiddelde verhouding weer tussen de geleverde warmte en het elektriciteitsverbruik over een verwarmingsseizoen, op basis van vastgestelde testomstandigheden.
De SCOP houdt rekening met verschillende buitentemperaturen en gebruiksmomenten. Daardoor geeft de SCOP een breder beeld dan één COP-meting. De werkelijke prestatie in een woning kan nog steeds afwijken. Deze hangt onder meer af van het klimaat, de woning, de installatie, de instellingen en het gebruik.
De SCOP wordt vastgesteld voor bepaalde klimaatomstandigheden en afgiftetemperaturen. Vergelijk daarom alleen waarden die onder dezelfde testvoorwaarden zijn bepaald. Let bijvoorbeeld op de klimaatzone en op de temperatuur van het water voor radiatoren of vloerverwarming.
Wil je weten welke prestaties je in jouw woning kunt verwachten? Laat dan het systeem en de woning beoordelen. Een adviseur kan daarbij kijken naar de isolatie, het verwarmingssysteem, het warmteverlies en de warmwaterbehoefte.
Factoren die invloed hebben op de prestaties
- Het type en model warmtepomp. De prestaties verschillen per systeem en per gekozen temperatuurinstelling.
- De temperatuur van de warmtebron. Bij een lucht-waterwarmtepomp heeft de buitentemperatuur invloed op de prestatie.
- De benodigde watertemperatuur. Een warmtepomp werkt meestal efficiënter als het verwarmingssysteem met een lagere watertemperatuur voldoende warmte kan afgeven.
- De isolatie en ventilatie van de woning. Een woning die minder warmte verliest, heeft minder energie nodig om op temperatuur te blijven.
- De radiatoren of vloerverwarming. Niet ieder afgiftesysteem werkt even goed met een lage watertemperatuur.
- De instellingen en regeling. Een passend ingestelde installatie kan bijdragen aan een efficiënte werking.
- De installatie en het onderhoud. Een correcte installatie en onderhoud volgens de voorschriften van de fabrikant kunnen bijdragen aan een betrouwbare werking.
- Het gebruik van warm tapwater. Voor warm tapwater is vaak een hogere temperatuur nodig dan voor ruimteverwarming. Dit kan het elektriciteitsverbruik verhogen.
- Het gedrag van de bewoners. De gewenste binnentemperatuur, hoeveelheid warm water en gebruikstijden hebben invloed op het verbruik.
Hybride en volledig elektrische warmtepomp
Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. De warmtepomp verzorgt een deel van de ruimteverwarming. De cv-ketel springt bij als dat nodig is en verzorgt bij veel systemen ook het warme tapwater. Daardoor gebruikt de woning doorgaans minder aardgas voor verwarming. Hoeveel minder hangt af van de woning, de installatie, de instellingen en het gebruik.
Een all-electric warmtepomp verzorgt zowel de ruimteverwarming als het warme tapwater zonder cv-ketel. De woning gebruikt dan geen aardgas meer voor deze functies. Wel stijgt het elektriciteitsverbruik. Een volledig elektrisch systeem vraagt meestal om goede isolatie, voldoende afgiftecapaciteit en ruimte voor onder meer een voorraadvat.
Het ene type heeft niet automatisch een hoger rendement of lagere energiekosten dan het andere. Welke oplossing passend is, hangt af van de woning, het verwarmingssysteem, de warmwaterbehoefte, de energieprijzen en de kosten van aanschaf en installatie.
Warmtepomp en mogelijke besparing ten opzichte van een cv-ketel
Een warmtepomp kan het aardgasverbruik verlagen of, bij een volledig elektrische installatie, het aardgasverbruik voor verwarming en warm tapwater vervangen door elektriciteitsverbruik. Dit betekent niet automatisch dat iedere woning hetzelfde bedrag bespaart.
- Een goede vergelijking houdt in ieder geval rekening met:
- het huidige aardgasverbruik voor ruimteverwarming en warm tapwater;
- het verwachte elektriciteitsverbruik van de warmtepomp;
- de actuele of gekozen gas- en elektriciteitstarieven;
- vaste kosten en eventuele kosten voor de gasaansluiting;
- de prestaties van de warmtepomp in de betreffende woning;
- de isolatie, ventilatie en het afgiftesysteem;
- het gebruik en de gewenste temperatuur;
- de aanschaf-, installatie- en onderhoudskosten;
- eventuele subsidie en de voorwaarden daarvan.
De COP of SCOP alleen is daarom niet voldoende om de financiële besparing of terugverdientijd te bepalen.
Browserupdate aangeraden
Je browser wordt niet meer ondersteund. Gebruik Edge, Safari, FireFox of Chrome om Engie optimaal te kunnen gebruiken.
