Hoewel er steeds meer elektriciteit wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen, bestaat de Nederlandse energiemix nog altijd uit een combinatie van elektriciteit uit zowel hernieuwbare als niet-hernieuwbare bronnen. Er wordt op dit moment nog niet genoeg hernieuwbare elektriciteit geproduceerd om volledig in de totale vraag van huishoudens en bedrijven te voorzien. Toch kun je bij energieleveranciers kiezen voor elektriciteit uit hernieuwbare bronnen. Maar hoe weet je dat deze elektriciteit ook als zodanig is opgewekt? Daarvoor zijn Garanties van Oorsprong (GvO's) ontwikkeld. Met deze certificaten kan worden aangetoond uit welke bron elektriciteit afkomstig is en hoeveel hernieuwbare elektriciteit is geproduceerd.
Geschatte leestijd: 6 minuten
Wat zijn Garanties van Oorsprong?
Garanties van Oorsprong (GvO's) - ook wel groencertificaten genoemd, zijn digitale certificaten die vastleggen waar, wanneer en uit welke energiebron elektriciteit is opgewekt. Eén GvO staat voor 1 MWh (1.000 kWh) opgewekte elektriciteit uit hernieuwbare bronnen en is maximaal één jaar geldig. In Nederland worden deze certificaten uitgegeven door VertiCer (voorheen CertiQ).
Naast GvO's bestaan in Nederland ook Certificaten van Oorsprong (CvO's). Deze certificaten werken volgens hetzelfde principe, maar worden gebruikt om de herkomst van elektriciteit uit niet-hernieuwbare bronnen vast te leggen. Met GvO's en CvO's kunnen energieleveranciers inzicht geven in de herkomst van de elektriciteit die zij leveren. Dit wordt ook wel full disclosure genoemd.
VertiCer registreert daarnaast ook certificaten voor andere energiedragers, zoals groen gas en waterstof uit hernieuwbare bronnen. Ook hierbij staat een certificaat gelijk aan 1 MWh aan opgewekte energie.
Hoe weet u of uw elektriciteit groen is? Waarom is het belangrijk waar uw elektriciteit vandaan komt? En hoe toont u aan hoe en wanneer die elektriciteit is opgewekt? Onze energie-expert Patty legt het uit in deze video.
Regels achter groene elektriciteit
In de Wet milieubeheer en het Besluit Hernieuwbare Energie is vastgelegd waaraan elektriciteit moet voldoen om als groen te worden beschouwd. Belangrijke criteria zijn dat de elektriciteit moet zijn opgewekt uit hernieuwbare bronnen zoals zon, wind en waterkracht, en dat deze gecertificeerd moet zijn met een Garantie van Oorsprong.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van deze regels en voorschriften in Nederland. Energieleveranciers zijn verplicht jaarlijks transparantie te bieden over de herkomst van de elektriciteit die ze leveren, inclusief de milieu-impact. Dit doen zij in de vorm van een Stroometiket. Hiermee kunnen de ACM, consumenten en bedrijven verschillende energieleveranciers goed met elkaar vergelijken op het gebied van duurzaamheid.
Groen en grijs uit het stopcontact
Op steeds meer dagen in het jaar wordt de complete energiebehoefte in Nederland volledig met hernieuwbare energiebronnen opgewekt. Dit is te danken aan grote investeringen in zonne- en windenergie in de afgelopen jaren. Op andere dagen komt er ook grijs opgewekte elektriciteit uit uw stopcontact. De elektriciteit opgewekt door zowel groene als grijze bronnen, komt namelijk op hetzelfde net. Vergelijk het met een grote regenton die het hele jaar door gevuld wordt met verschillende emmers (energiebronnen). Samen houden ze de ton (het elektriciteitsnet) gevuld.
Wanneer consumenten en bedrijven kiezen voor elektriciteit met Garanties van Oorsprong uit hernieuwbare bronnen, neemt de vraag naar deze elektriciteit toe. Dit kan bijdragen aan investeringen in nieuwe productiecapaciteit voor hernieuwbare energie. Naarmate meer elektriciteit uit hernieuwbare bronnen beschikbaar komt, kan het aandeel elektriciteit uit fossiele brandstoffen in de energiemix afnemen.
Bijdragen aan energietransitie
Elektriciteit uit hernieuwbare bronnen wordt in Nederland steeds vaker gekozen door huishoudens en bedrijven. Er zijn verschillende manieren om elektriciteit uit hernieuwbare bronnen af te nemen. Deze verschillen onder meer in de manier waarop de herkomst van de elektriciteit wordt vastgelegd en in de relatie met de producent van de elektriciteit.
Grijs vergroenen met GvO's
Europa heeft de doelstellingen voor het opwekken van groene elektriciteit nog niet gehaald. Toch is er is al een overschot aan GvO’s. Dat komt omdat in sommige Europese landen groene elektriciteit zo normaal is, er daar niet omgekeken wordt naar groencertificaten. In sommige Europese landen wordt een groot deel van de elektriciteit opgewekt uit hernieuwbare bronnen, bijvoorbeeld met waterkracht. Hierdoor zijn daar relatief veel GvO's beschikbaar. De prijs van deze certificaten verschilt per land, technologie en marktomstandigheden.
Het gaat hier dus niet om het daadwerkelijk verduurzamen van de elektriciteitsmix. Het is tegenwoordig zelfs gebruikelijk om aan uit het buitenland overgenomen GvO's dezelfde CO2-emissiefactor toe te kennen als die van grijze elektriciteit. Dit komt omdat GvO's uit het buitenland geen bijdrage levert aan de verduurzaming van de elektriciteitsproductie in Nederland.
Groene elektriciteit van een algemene bron
Bij deze vorm wordt uw elektriciteitsverbruik afgedekt met Garanties van Oorsprong uit Nederland of andere Europese landen. Uw
elektriciteitsverbruik wordt dan maandelijks weggestreept tegen de opwek in het
afgelopen jaar van verschillende hernieuwbare bronnen. Kiest u bij een
leverancier bijvoorbeeld voor Nederlandse zonne-energie, dan wordt uw verbruik
weggestreept tegen de opwek van zonneparken in Nederland. Of als u voor
Europese windenergie heeft gekozen, dan gebeurt dit tegen de opwek van
windparken ergens in Europa.
Groene elektriciteit van een specifieke Nederlandse bron
Bij deze vorm wordt uw elektriciteitsverbruik administratief gekoppeld aan de opwek van een specifiek zonne- of windpark in Nederland. De elektriciteit is gecertificeerd met Garanties van Oorsprong van deze bron. Afhankelijk van het product kunt u de bijbehorende certificaten inzien via VertiCer.
Groene elektriciteit van een nieuwe bron
Bij deze vorm wordt voor meerdere jaren een overeenkomst gesloten met een nieuw te ontwikkelen of recent ontwikkeld zonne- of windpark in Nederland. Een dergelijke overeenkomst kan producenten meer zekerheid geven over de toekomstige afname van de opgewekte elektriciteit. Deze vorm wordt ook wel een Corporate Power Purchase Agreement genoemd. Bedrijven kiezen hiervoor bijvoorbeeld wanneer zij hun elektriciteitsinkoop voor langere tijd willen verbinden aan een specifiek project voor hernieuwbare energie.
Groenladder: de mogelijkheden van groene elektriciteit
Voordelen voor bedrijven
Kiezen voor groene elektriciteit kan bijdragen aan uw duurzaamheidsdoelstellingen. Daarnaast biedt het verschillende zakelijke voordelen. We zetten ze op een rij:
Ondersteun uw Scope 2-doelstellingen
In Scope 2 van het Greenhouse Gas Protocol (GHG) valt de CO2-uitstoot van de voor u opgewekte elektriciteit. Door te kiezen voor groene elektriciteit kunt u uw gerapporteerde Scope 2-emissies verlagen en een stap zetten richting een duurzamere bedrijfsvoering.
Versterk uw concurrentiepositie
Steeds meer klanten en andere stakeholders hechten belang aan bedrijven die duurzaam ondernemen. Kiest u voor groene elektriciteit uit een specifieke Nederlandse bron, dan kunt u dit ook opnemen in uw communicatie en marketing.
Verbeter uw prestaties binnen keurmerken
Groene elektriciteit uit Nederland kan bijdragen aan het voldoen aan eisen binnen verschillende duurzaamheidskeurmerken en certificeringstrajecten zoals de CO₂-Prestatieladder, BREEAM en Greenkey.
De toekomst van GvO's
Garanties van Oorsprong (GvO's) bestaan in hun huidige vorm al ongeveer twintig jaar en spelen al die tijd een belangrijke rol in de energietransitie. Om de energiemix verder te verduurzamen, wordt gekeken naar manieren om het systeem verder te ontwikkelen.
Daarom werkt de Europese Unie aan een nieuwe vorm van certificering. Daarbij wordt het elektriciteitsverbruik van een klant niet langer afgezet tegen de maandelijkse of jaarlijkse opwek van een hernieuwbare bron, maar op uurniveau. Naast elektriciteit uit zonne- en windenergie kan het daarbij bijvoorbeeld ook gaan om duurzaam opgewekte elektriciteit die tijdelijk is opgeslagen in een batterij. Een dergelijke certificering kan beter inzicht geven in de mate waarin elektriciteitsverbruik op elk moment wordt gekoppeld aan hernieuwbare opwek. Op dit moment is deze systematiek nog in ontwikkeling. Wel kunnen we vandaag al belangrijke stappen zetten richting onze klimaatdoelen door zoveel mogelijk te kiezen voor elektriciteit uit hernieuwbare bronnen.
