Hoe kom ik thuis van het gas af?

De gasprijzen blijven hoog

De gasprijzen in Nederland blijven al een tijdje hoog. Internationale ontwikkelingen, wisselende vraag en aanbod en geopolitieke spanningen zorgen ervoor dat de gasprijs per m³ regelmatig schommelt en hoger ligt dan enkele jaren geleden. Dat merken veel huishoudens op hun energierekening.

Juist daarom kan dit een goed moment zijn om te kijken naar mogelijkheden om minder aardgas te gebruiken. Bij hogere gasprijzen kan de terugverdientijd van maatregelen zoals een warmtepomp, betere isolatie of zonnepanelen korter worden. De daadwerkelijke besparing en terugverdientijd verschillen per woning, energieverbruik en investering.

Stappen om van het gas af te komen

Het begint allemaal met een goede isolatie. Door je woning goed te isoleren blijft warmte beter behouden, waardoor er minder energie nodig kan zijn om je woning te verwarmen. Hierdoor kan het energieverbruik van de woning afnemen. Niet alle Nederlandse woningen zijn momenteel optimaal geïsoleerd.

Zodra de isolatie op orde is, is het tijd om te kijken naar de volgende stap om van het gas af te komen. Maak een plan voor je woonsituatie. Ga bij jezelf na wat je kunt laten uitbesteden, wat je zelf kunt doen, welke middelen nodig zijn en wat op korte en lange termijn uitgevoerd kan worden. Om je woning zonder aardgas te verwarmen kun je gebruikmaken van elektrische warmtepompen, zonneboilers en warmtenetten. Vraag daarnaast bij je gemeente na wat de plannen zijn. Elke gemeente heeft een warmteplan voor de overstap van aardgas naar andere vormen van verwarming.

Zijn bovenstaande oplossingen nog een stap te ver? Dan is een hybride warmtepomp een goede tussenstap. Bij een hybride opstelling werkt de warmtepomp samen met je bestaande cv-ketel: de warmtepomp verzorgt het grootste deel van de verwarming. De cv-ketel springt alleen bij als het echt koud is. Zo kun je je gasverbruik verlagen, zonder dat je meteen alles hoeft te vervangen. Wil je daarnaast ook je warmwaterverbruik aanpakken, dan is een zonneboiler een goede aanvulling. Een zonneboiler verwarmt water met behulp van zonlicht en kan worden gecombineerd met een warmtepomp.

Voor de meeste maatregelen zijn subsidies beschikbaar. Een handig overzicht van alle mogelijke subsidies, leningen en regelingen vind je bij de energiesubsidiewijzer.  

Kosten woning van het gas af

Hoeveel het kost om een woning volledig van het gas af te halen, verschilt per situatie. Een woning die al goed is geïsoleerd, heeft meestal minder aanpassingen nodig dan een woning met weinig of geen isolatie. Ook het woningtype, de bestaande installaties en de gekozen maatregelen hebben invloed op de kosten.

Hieronder staan twee vereenvoudigde voorbeeldberekeningen voor een hoekwoning uit 2009 en een hoekwoning uit 1970. Let op: de bedragen en energieverbruiken zijn voorbeelden. De werkelijke kosten, subsidies, energieopbrengst en het energieverbruik verschillen per woning en huishouden. Ook energieprijzen, subsidies en andere regelingen kunnen veranderen. Laat daarom altijd berekenen welke maatregelen bij jouw woning passen.

Voorbeeldwoning 2009

Deze voorbeeldwoning heeft energielabel A en wordt bewoond door twee personen. Het gasverbruik is in de oorspronkelijke situatie 1.120 m³ per jaar. De woning heeft dak-, gevel- en vloerisolatie van minimaal 10 centimeter, HR++ glas en vloerverwarming.

In deze voorbeeldberekening gaan we ervan uit dat de woning geschikt is voor verwarming met een volledig elektrische warmtepomp. In de praktijk moet een deskundige beoordelen of de woning en de bestaande installatie hiervoor geschikt zijn.

Om de woning zonder aardgas te verwarmen en te gebruiken, worden in dit voorbeeld de cv-ketel en het gasfornuis vervangen. Er is gekozen voor:

• een volledig elektrische lucht-waterwarmtepomp van 10 kW.
• een inductiekookplaat en de benodigde elektrische aansluiting.
• tien zonnepanelen om stroom op te wekken.

In deze voorbeeldberekening daalt het gasverbruik van 1.120 m³ naar 0 m³ per jaar. Daarbij gaan we ervan uit dat alle toepassingen van aardgas worden vervangen en dat er geen andere gastoepassingen overblijven.

Bij een aangenomen gasprijs van € 1,35 per m³ vervallen in dit voorbeeld € 1.512 aan jaarlijkse gaskosten. Dit bedrag is geen totale besparing. Het stroomverbruik neemt namelijk toe door het gebruik van de warmtepomp en de inductiekookplaat.

In de voorbeeldberekening komt het totale stroomverbruik uit op 3.100 kWh per jaar. Voor de tien zonnepanelen wordt gerekend met een jaarlijkse opbrengst van 2.360 kWh. Het verschil tussen het berekende stroomverbruik en de geschatte opwek is 740 kWh.

Dit verschil is niet automatisch gelijk aan de werkelijke afname van het elektriciteitsnet. De zonnepanelen wekken niet altijd stroom op het moment waarop de woning stroom gebruikt. De werkelijke netafname en energiekosten hangen onder meer af van het moment van opwek en verbruik, de opbrengst van de zonnepanelen, het energiecontract en de geldende voorwaarden voor teruglevering.

Voorbeeldwoning 1970

Deze voorbeeldwoning heeft energielabel D en wordt bewoond door twee personen. In de oorspronkelijke situatie gebruikt de woning jaarlijks 1.980 m³ gas en 2.800 kWh stroom.

Omdat de woning beperkt is geïsoleerd, zijn in deze voorbeeldberekening eerst verschillende isolatiemaatregelen opgenomen. Er is onder meer gekozen voor:

• spouwmuurisolatie
• vloer- en dakisolatie
• HR++ glas in de bestaande kozijnen
• lage-temperatuurradiatoren
• mechanische ventilatie met warmteterugwinning

Dit is één mogelijke combinatie van maatregelen. Andere isolatiemaatregelen kunnen een ander effect en andere kosten hebben. Laat daarom vooraf onderzoeken welke maatregelen technisch geschikt zijn voor de woning.

Om de woning zonder aardgas te verwarmen en te gebruiken, worden daarnaast de cv-ketel en het gasfornuis vervangen. In de voorbeeldberekening zijn opgenomen:

• een volledig elektrische warmtepomp van 10 kW
• infraroodpanelen in de zithoek en badkamer
• een inductiekookplaat en de benodigde aansluiting
• tien zonnepanelen

In deze voorbeeldberekening daalt het gasverbruik van 1.980 m³ naar 0 m³ per jaar. Daarbij gaan we ervan uit dat alle toepassingen van aardgas worden vervangen. Het stroomverbruik neemt door de warmtepomp, de inductiekookplaat en de andere elektrische installaties wel toe.

Bij een aangenomen gasprijs van € 1,35 per m³ vervallen in dit voorbeeld € 2.673 aan jaarlijkse gaskosten. Dit bedrag is geen totale jaarlijkse besparing. Voor een volledig kostenbeeld moeten ook het nieuwe stroomverbruik, de opbrengst van de zonnepanelen, onderhoudskosten, vaste kosten en het energiecontract worden meegenomen.

Voor de tien zonnepanelen wordt in deze berekening uitgegaan van een geschatte opbrengst van 2.700 kWh per jaar. De werkelijke opbrengst hangt onder meer af van het vermogen van de panelen, de ligging van het dak, schaduw, systeemverliezen en het weer.

De maatregelen kunnen ook invloed hebben op het wooncomfort. Welke gevolgen de maatregelen precies hebben, verschilt per woning en gekozen installatie.