Duurzame Energie & Netten

Flexibel omgaan met energie: de disbalans vraagt een oplossing!

Groningen
2015 - 2020

Met de introductie van duurzame opwek van energie uit zon en wind, lopen consumptie en productie vrijwel nooit meer gelijk op. Hierdoor is op enig moment te veel of te weinig elektriciteit beschikbaar. De onbalans zorgt voor extra inzet van fossiele centrales of juist afschakeling van duurzame productie.

Dit was voor het BZO Community Flex de start om te onderzoeken in hoeverre energie flexibel kan worden gebruikt op een bestaand bedrijventerrein om zo min mogelijk fossiele brandstoffen te gebruiken, maar bovenal ook financieel voordeliger uit te zijn. ENGIE heeft samen met negen projectpartners de afgelopen vijf jaren gewerkt aan een onderzoek en de pilot.

Lees verder om meer te weten te komen over deze pilot op het bedrijventerrein Zuid Oost Groningen (BRZO).  Onderaan deze pagina vindt u de links naar rapporten over dit onderzoek.

kaartje bzo groningen

Een hele puzzel
Deze puzzel blijkt in de praktijk toch een lastige. Het is technisch mogelijk om systemen en apparaten van bedrijven flexibel energie te laten verbruiken. Echter om een groot collectief voordeel te behalen is onderlinge samenwerking nodig. Vanwege de complexiteit en de vele onzekerheden (marktprijzen en wetgeving) kiezen veel bedrijven (nu nog) liever voor de individuele route  die vaak een hogere investering hebben. 

Daarnaast zijn er op dit moment te weinig financiële prikkels in het huidige energietariefstelsel en belastingregime voor collectieve flexontsluiting voor MKB bedrijven. En ook de netbeheerder geeft het vermijden van netcongestie niet altijd een financiële waarde. 

Hoe zou flexontsluiting er in de praktijk uit kunnen zien?
Als processen of apparaten (bijvoorbeeld de airconditioning) flexibel en gestuurd aan en
uitgezet kunnen worden, kan de onbalans op het elektriciteitsnetwerk (gedeeltelijk) opgevangen worden. Dit flexibel en gestuurd aan- en uitzetten van processen en apparaten wordt flex genoemd. Doordat flex onbalans opvangt, heeft dit een financiële waarde. 

Een sprekend voorbeeld is een groot distributiecentrum die haar producten koel wil houden in een vriezer, maar deze vriezer hoeft niet de hele dag gekoeld te worden. In dit geval zou dit distributiecentrum haar vriezer kunnen ‘opstoken’ op het moment dat de zon schijnt en de buurman, een autobedrijf, veel energie opwekt met zijn zonnepanelen. 

gracht in stad van bovenaf

Hoe zag de pilot eruit?

De pilot bestond uit een deel theoretisch onderzoek waarin gekeken is naar de flexpotentie op het bedrijventerrein Zuid Oost Groningen en het te behalen financiele voordeel. Daarnaast is onderzoek gedaan naar het voordeel van flex op het verlagen van de netwerkbelasting. Daarna is dit opgevolgd door twee praktijkonderzoeken, namelijk een studie naar de flexpotentie bij zes bedrijven en instellingen door het energieverbruik van bedrijfsprocessen te sturen en hiermee te handelen op de energiemarkt. Het twee praktijkonderzoek richtte zich op de flexpotentie aan de Wasaweg, een locatie die in de toekomst te maken kan krijgen met netbeperkingen. 

Hoe was de pilot opgebouwd? 
De pilot bestond uit een deel theoretisch onderzoek waarin gekeken is naar de flexpotentie op het bedrijventerrein Zuid Oost Groningen en het te behalen financiële voordeel uitgevoerd. Daarnaast is onderzoek gedaan naar het voordeel van flex op het verlagen van de netwerkbelasting. Daarna is dit opgevolgd door twee praktijkonderzoeken, namelijk een studie naar de flexpotentie bij zes bedrijven en instellingen door het energieverbruik van bedrijfsprocessen te sturen en hiermee te handelen op de energiemarkt. Het tweede praktijkonderzoek richtte zich op de flexpotentie aan de Wasaweg, een locatie die in de toekomst te maken kan krijgen met netbeperkingen. 

Zijn er mogelijkheden in de toekomst voor dit soort initiatieven?
In de sector midden- en kleinbedrijf zijn voldoende installaties aanwezig die interessant zijn om flex uit te ontsluiten. Denk hierbij aan vries- en koelcellen en elektrische wagenparken (bijv. orderpickers en EV). Om hieruit flex te ontsluiten, moet ruimte gecreëerd worden in de aansturing van de installatie. Bijvoorbeeld door een temperatuurrange voor de vries- en koelcellen in te bouwen of een variabele laadsnelheid voor het elektrische wagenpark. 

Ook zijn batterijen een uitstekende bron van flex. Standaardisatie is daarbij gewenst, zo niet noodzakelijk, om een rendabele businesscase te kunnen opzetten. Vele kleintjes maken een grote flexpool. De organisatiegraad van de bedrijven is daarbij essentieel, alwaar bedrijvenverenigingen en gemeenten een goede rol kunnen vervullen. Verder geldt dat flex goed ingezet kan worden om het elektriciteitsnetwerk te ontlasten op laag- en middenspanningsniveau. Helaas is er op dit moment nog geen specifieke financiële beloning voor bedrijven die bijdragen aan netwerkstabilisatie. Voor bedrijven is flex voornamelijk waardevol als een grotere aansluitwaarde kan worden voorkomen (i.c. binnen bandbreedte van 3 x 80A blijven).

Betrokken partijen bij dit project:
Bedrijvenvereniging Zuid Oost , Eneco, Enexis, ENGIE, ICT, Enablemi, PetWatts, New Energy Coalition, TU Eindhoven en de Gemeente Groningen

Interesse in dit project? Neem dan contact op met Tomas de Rudder
(tomas.de.rudder@engie.com).

Relevante documenten  

Waarom participeren wij?

ENGIE neemt een  leidende rol in de energietransitie op zich nemen. Daarin past het niet om achterover te leunen en te wachten tot de wereld klaar is voor een duurzame transitie. We participeren daarom in dit soort trajecten om op alternatieve wijze een bijdrage te leveren aan de energietransitie.

In deze pilot heeft ENGIE bijgedragen om de potentie van flexbronnen in kaart te brengen. Verder heeft zij technische aanpassingen gedaan om flex te ontsluiten uit sommige bronnen.

lancering project bzo groningen